Łożyska kulkowe i oprawy

Dobór łożyska kulkowego i obliczenie trwałości

Trwałość (L) łożyska zależy od nośności dynamicznej (C) oraz od obciążenia (P) danego łożyska. Dla bardziej złożonych warunków obciążeń należy przyjąć obciążenia równoważne (podają takie dane katalogi łożysk).

obliczenia łożysk

L - trwałość w mln obrotów

p=3 dla łożysk kulkowych

p=10/3 dla łożysk wałeczkowych

Lh - trwałość w godzinach

n - obr/min

C - daN (nośność dynamiczna)

P - daN (obciążenie łożyska)

Łożyska kulkowe poprzeczne

1. Jednorzędowe, dwurzędowe i do iskrowników (zwykłe)

- przenoszą obciążenia promieniowe i osiowe w obu kierunkach

- prosta konstrukcja

- przystosowane do pracy przy dużych prędkościach obrotowych

- zdolność do odchyleń kątowych rzędu 2´ do 10´ (w zależności od serii)

- różne klasy dokładności

- wykonanie z koszykiem stalowym masywnym lub z tworzywa sztucznego

- łożyska dwurzędowe zapewniają większą sztywność łożyskowania

- wykonywane w postaci bez uszczelek lub z uszczelnieniami gumowymi (RS) oraz blaszanymi (Z)

- łożyska zakryte mogą pracować w temp. od -30ºC do +110ºC

- zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu

- łożyska do iskrowników pozbawione są jednego obrzeża na pierścieniu zew. co pozwala na montaż i demontaż obu pierścieni oddzielnie (do małych silników elektrycznych, głównie sprzęt AGD)

Oznaczenia:

  • jednorzędowe:617…,618…,628...,638…,619…,160…,60…,630…,161…,62…,622…,632…,63…,623…,633…,64…,
  • dwurzędowe: 42…,43…,
  • do iskrowników: E…, L…, Bo…,

2. Łożyska kulkowe skośne

a) jednorzędowe jednokierunkowe

- dzięki odpowiednio wyprofilowanej bieżni możliwość przenoszenia obciążeń w jednym kierunku.

- w zależności od kąta wykonania bieżni (15º ,25º ,40º), łożyska mogą przenosić obciążenia złożone ukierunkowane promieniowo lub osiowo

- bardzo wrażliwe na błędy współosiowości i ugięcia wału

- połączone w grupy łożysk stanowią sztywne i precyzyjne układy przenoszące dowolne kombinacje obciążeń(parowanie łożysk)

- stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu

- powszechnie stosowane we wrzecionach obrabiarek (łożyska ceramiczne)

Oznaczenia: 718…, 719…, 70…, 72…, 73…, 74…,

b) jednorzędowe dwukierunkowe

- przenoszą obciążenia osiowe w obu kierunkach

- łożysk tych nie należy stosować w obciążeniach ściśle promieniowych

- bieżnia łożysk specjalnie wyprofilowana pozwala na czteropunktowy styk kulek z bieżnią

- dzielone pierścienie zewnętrzne (Q) i wewnętrzne (QJ)

- mniejsza szerokość niż łożysk dwurzędowych

- łączą cechy dwóch łożysk skośnych jednorzędowych połączonych w parę

- większa sztywność od łożysk jednorzędowych jednokierunkowych.

Oznaczenia: Q2…, Q3…, QJ2…, QJ3…,

c) dwurzędowe dwukierunkowe

- przenoszą bardzo duże obciążenia promieniowe i obciążenia osiowe w obu kierunkach

- zastosowanie do łożyskowań  o sztywnym prowadzeniu w kierunku osiowym

- wrażliwe na błędy współosiowości i ugięcia wału

- zastosowanie min. w piastach kół samochodowych (tzw. zestawy naprawcze)

Oznaczenia: 38…, 39…, 30…, 32…, 33…,

3. Łożyska kulkowe wahliwe

- prosta konstrukcja

- możliwość przenoszenia złożonych obciążeń

- kompensacja błędów współosiowości w wyniku niedokładności montażowych i ugięcia wału

- stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu a głównie w rolnictwie

- serie szerokie zapewniają dużą sztywność łożyskowania (22..,23..,112..,113..,)

Oznaczenia: 12…, 13…, 14…, 22…, 23…, 112…, 113…, 115…, 12…K, 13…K, 22…K, 23…K

4. Łożyska kulkowe samonastawne

- budowa na bazie łożysk kulkowych zwykłych jednorzędowych serii 62 i 63

- prosta konstrukcja

- łatwość montażu i demontażu

- w oprawach tworzą zespoły łożyskowe nabierając cech łożysk wahliwych

- zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu głównie rolniczego ,drzewnego, budowlanego, itp

- niskie koszty zakupu.

Oznaczenia: K62…, UC…, SA…, SB…, SC…, UK…,

Łożyska kulkowe wzdłużne

1. Wzdłużne zwykłe oporowe (jedno i dwukierunkowe)

- prosta konstrukcja

- przenoszą znaczne obciążenia w jednym lub w dwu kierunkach

- nie przenoszą obciążeń promieniowych

- koniecznym warunkiem pracy jest obciążenie minimalną siłą osiową, co najmniej trzykrotnie większą niż wypadkowa sił wynikającą z ruchu obrotowego łożyska

- łożyska z podkładkami kulistymi mogą dodatkowo przenosić obciążenia promieniowe

Oznaczenia:

Jednokierunkowe: 511…, 512…, 513…, 514…, 532…, 533…, 534…,

Dwukierunkowe: 522…, 523…, 524…, 542…, 543…, 544…,

2. Wzdłużne skośne dwukierunkowe

- wyłącznie łożyska precyzyjne w najwyższych klasach dokładności

- przemysł obrabiarkowy

- przenoszą pełne obciążenia współpracując najczęściej z innymi łożyskami, np.  NN30, NNU 49

Oznaczenia: 2344…, 2347…,

3. Wzdłużne baryłkowe

- wyjątkowo duża nośność i duże prędkości obrotowe

- wykorzystywane w przemyśle ciężkim, maszynowym, hutniczym, wydobywczym

- zastosowanie w ekstremalnych warunkach pracy

Łożyska baryłkowe poprzeczne

Jednorzędowe i dwurzędowe

- cechami zbliżone do łożysk kulkowych wahliwych, jednak przenoszą zdecydowanie większe obciążenia promieniowe i osiowe w obu kierunkach

- odporne na błędy współosiowości i ugięcia wału

- praca w trudnych i bardzo trudnych warunkach

- szerokie zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu

- większe rozmiary łożysk mocowane za pomocą tulei łożyskowej

Oznaczenia:

Jednokierunkowe: 202…, 203…, 202K…, 203K…,

Dwukierunkowe: 238…, 239…, 230…, 231…, 240…, 241…, 222…, 223…, 233…, 239…K, 230…K, 231…K, 222…K, 232…K, 223…K, 233…K, 240…K30, 241…K30.

Łożyska stożkowe poprzeczne

Szerokie zastosowanie praktycznie w każdej gałęzi przemysłu i w rolnictwie, szczególne miejsce zajmują w motoryzacji ze względu na swoją trwałość, niezawodność, łatwość i prostotę montażu. Pod względem budowy łożyska stożkowe o wymiarach metrycznych i łożyska stożkowe o wymiarach calowych są identyczne. Są to łożyska rozłączne. Składają się z pierścienia zewnętrznego ze skośną bieżnią wewnątrz i pierścienia wewnętrznego na bieżni którego osadzony jest koszyk z wałeczkami (a dokładniej - stożkami o ściętych wierzchołkach, które wyglądem przypominają wałeczki). Przeznaczone są do przenoszenia dużych, złożonych obciążeń - promieniowych i osiowych w jednym kierunku. Podczas normalnej pracy obciążenia są przenoszone przez pierścienie i wałeczki, a zadaniem koszyka jest jedynie utrzymanie osadzonego w nim zespołu wałeczków. Kosze prawie zawsze wykonywane są ze stali, bardzo rzadko z poliamidu.

Występujące serie łożysk stożkowych o wymiarach metrycznych:

  • 302.., 303..,
  • 313.., - o zwiększonym kącie działania, stosowana do największych obciążeń osiowych
  • 320.., 322.., 323.., 329..,
  • 330.., 331.., 332..,

Produkowane obecnie łożyska stożkowe mają zmodernizowaną konstrukcję w stosunku do pierwotnie produkowanych. Zmiany konstrukcyjne polegają na zwiększeniu rozmiaru i liczby wałeczków - bez zmiany wymiarów głównych. Osiąga się dzięki temu wyższą nośność i lepsze parametry obrotowe. Łożyska te przejściowo oznaczano literą A za symbolem.

Często spotykane w łożyskach stożkowych jest oznaczenie X, które informuje, że w łożysku zmieniono wymiary główne, wobec czego nie może być zwykle stosowane zamiennie z wersją bez tego oznaczenia. Zmiany, które opisuje X dotyczyć mogą: zmian wysokości pierścienia wewnętrznego lub pierścienia zewnętrznego, większego ścięcia montażowego (Faza), zmian kąta nachylenia wałeczków, zmian pierścieni takich jak np. rowki, nacięcia, wargi.

Występujące serie łożysk stożkowych o wymiarach calowych:

  • EL - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: niezwykle lekkie
  • LL - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: mniej niż lekkie
  • L - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: lekkie
  • LM - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: lekko-średnie
  • M - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: średnie
  • HM - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: średnio ciężkie
  • H - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: ciężkie
  • HH - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: bardziej niż ciężkie
  • EH - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: niezwykle ciężkie
  • T - klasa obciążenia, przy którym łożysko może pracować: tylko obciążenia osiowe

W Polsce i Europie znajdują zastosowanie głównie w motoryzacji (koła samochodów, mosty, przekładnie), ale także w urządzeniach produkowanych w krajach, gdzie powszechnie wymiary podaje się w calach. Oznaczenia łożysk stożkowych o wymiarach calowych oparte są na systemie AFBMA, który odmiennie traktuje zespół wewnętrzny (pierścień wewnętrzny z wałeczkami) łożyska stożkowego i pierścień zewnętrzny tego łożyska. Wskutek tego oddziela się oznaczenia pierścienia wewnętrznego i zewnętrznego, rozdzielane znakiem "/".

Cały symbol opisujący łożysko stożkowe calowe można podzielić na pięć elementów:

Człon opisujący rodzaj obciążenia, przy którym może pracować łożysko stożkowe calowe - jest to oznaczenie literowe 1 lub 2 litery (EL, LL, L, LM, M, HM, H, HH, EH,T).

Człon opisujący kąt działania łożyska - jest zakodowany cyfrowo (1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 0). 1 to najmniejszy kąt i dalej rosnąco.

Człon składający się z kodu cyfrowego - opisujący oznaczenie podstawowej serii łożyska (bezpośrednio związany ze średnicą wewnętrzną łożyska) - od 00 do 999.

Człon oznaczający wyróżnik zespołu wewnętrznego lub pierścienia

- dla pierścieni wewnętrznych - od 30 do 49

- dla pierścieni zewnętrznych - od 10 do 19

- jeśli w danej serii liczba istniejących pierścieni przekracza zakres - stosuje się dodatkowo numery od 20 do 29

Jako pierwszy podawany jest symbol pierścienia wewnętrznego, za nim znak "/" i następnie symbol pierścienia zewnętrznego.

Człon oznaczający odmianę konstrukcyjną (od 1 do 3 liter)

- A albo AX - różnice w wymiarach średnic, ścięć montażowych, szerokości

- B - może dotyczyć pierścienia zewnętrznego (kołnierz) lub wewnętrznego (zmieniona konstrukcja przy zachowaniu wymiarów)

- F - kosz z poliamidu

- V - kosz ze stali specjalnej

W sumie otrzymujemy zapis typu: LM11749/LM11710 - bardzo często stosuje się zapis skrótowy (pomijający powtarzającą się część oznaczenia): LM11749/10.

Możliwe jest, że w oznaczeniu - na początku pojawi się litera J - znaczy to, że mimo oznaczeń calowych - łożysko posiada wymiary metryczne. Bardzo często łożyska serii J są traktowane jako łożyska calowe przeniesione na system metryczny. Otrzymujemy wówczas zapis typu: JLM506849/JLM506810, zapis skrócony: JLM506849/10.

Łożyska walcowe

1. Jednorzędowe i wielorzędowe

- łożyska z pierścieniami swobodnymi są rozłączne

- nieodporne na ugięci wału i niewspółosiowość

- przenoszą obciążenia promieniowe a niektóre też znoszą obciążenia udarowe

- wyjątkowa nośność i sztywność

- zastosowanie we wszystkich gałęziach przemysłu od wrzecion obrabiarek po konstrukcje dźwigowe

Oznaczenia:

Jednorzędowe: RN…, N…, NF…, NP…, RNU…, NU…, NJ…, NH…, NUP…, NUC…, NUB…, NUJ…, NJP…,

Wielorzędowe: RNN…, NN…, RNNU…, NNU…,

2. Z pełną liczbą części tocznych - bez koszyczka

- zdecydowanie większa nośność niż łożysk z koszyczkiem

- wykonania w wysokich klasach dokładności

- zastosowanie w konstrukcjach o dużej sztywności nośności i dokładności wykonania

Oznaczenia: NCF…, NNC…, NNCL…, NNCF…, NNF…,

Łożyska igiełkowe

1. Masywne

- łożyska z pierścieniami swobodnymi lub bez (wersja R)

- niewielki przekrój poprzeczny

- duża sztywność łożyskowania i nośność

- nieodporne na  ugięcia wału i niewspółosiowość

- przenoszą wyłącznie obciążenia promieniowe

Oznaczenia: RNA…, NA48…, NA49…, NA69…, NA40…, NA50…, NA22…, NK…, NKI…, NOA…, RNAO…, RPNA…, PNA…,

2. Cienkościenne

- bardzo mała wysokość przekroju i duża zdolność przejmowania obciążeń

- wymagają ciasnego oprawiania  w obudowie oprawy

- dno łożysk nieprzelotowych jest tak wyprofilowane by przejmować małe siły osiowe prowadzące

Oznaczenia: HK…, BK…,

3. Złożenia igiełkowe

- bardzo prosta konstrukcja.

- najmniejszy możliwy przekrój poprzeczny węzła spośród wszystkich łożysk tocznych.

- montowane w urządzeniach dopasowują się  do elementów współpracujących a jednocześnie zachowują dużą nośność.

- stosowane we wszystkich gałęziach przemysłu zwłaszcza w przemyśle lekkim, AGD, motoryzacyjnym, precyzyjnym.

Oznaczenia: K…, KK…, (K…ZW)

4. Igiełkowe kombinowane z innymi łożyskami

- łączą cechy łożysk z których się składają

Oznaczenia: NKIA…, NKIB…, NX…, NKX…, NKXR…,

5. Igiełkowe sprzęgła toczne jednokierunkowe

- budowa przypominają łożyska serii HK

- ruch obrotowy ograniczony do jednego kierunku

- większa nośność w wypadku zastosowania dodatkowego prowadzenia walcowego (seria HFL)

Oznaczenia: HF…, HFL…,

  • Filtruj
Smarownica Simalube

Kompaktowa i ekonomiczna smarownica do uniwersalnego zastosowania

Łożyska zwykłe jednorzędowe

Łożyska kulkowe zwykłe poprzeczne jednorzędowe

Łożyska zwykłe dwurzędowe

Łożyska kulkowe zwykłe poprzeczne dwurzędowe

Łożyska skośne jednorzędowe

Łożyska kulkowe skośne jednorzędowe

Łożyska skośne dwurzędowe

Łożyska kulkowe skośne dwurzędowe

Łożyska stożkowe jednorzędowe

Łożyska stożkowe jednorzędowe ze skośną bieżnią w pierścieniu zewnętrznym

Łożyska wzdłużne oporowe

Łożyska kulkowe zwykłe wzdłużne jednokie­runkowe i dwukierunkowe

Łożyska kulkowe wahliwe

Łożyska kulkowe wahliwe

Łożyska igiełkowe

Łożyska igiełkowe o dużej zdolności przejmowania obciążeń

Pierścienie Segera

Pierścienie osadcze wewnętrzne i zewnętrzne

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 14-65 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 14-65 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 70-135 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 70-135 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 140-240 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 140-240 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 260-450 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 260-450 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 470-1000 mm

Tuleje łożyskowe wciągane, wał: 470-1000 mm

Polish Belarusian Czech English German Russian Slovak Ukrainian